Hygiëne-eisen voor schoonheidssalons: wat de GGD en de branche verwachten

Wanneer je een GGD-vergunning nodig hebt (PMU, tattoo, piercing)

Je hebt een GGD-vergunning nodig zodra je de huid doorboort om pigment aan te brengen of een sieraad te plaatsen: permanente make-up, microblading, tatoeëren en piercen. De NVWA formuleert het zo: "Zonder vergunning mag u geen tatoeage, permanente make-up of piercing zetten in uw studio", en dat geldt ook als je vanuit huis werkt of een stoel huurt in een andere salon (NVWA, Vergunning voor tatoeëren of piercen). De wettelijke basis is het Warenwetbesluit tatoeëren en piercen, dat tatoeëren definieert als een "huidpenetrerende handeling waarmee een kleurstof of pigment intradermaal wordt geïnjecteerd"; PMU valt daar dus onder (Warenwetbesluit tatoeëren en piercen, artikel 1). Voor een gewone schoonheidsbehandeling zonder huidpenetratie bestaat geen vergunningplicht.

Hoe de vergunning werkt

• Per locatie, niet per persoon. De vergunning hoort bij het adres; werk je op twee plekken, dan heb je twee vergunningen nodig (Ondernemersplein, Regels voor tatoeëren of piercen).
• Drie jaar geldig. "De vergunning is 3 jaar geldig" (Ondernemersplein). Daarna vraag je opnieuw aan en komt de GGD opnieuw kijken.
• Pas na inspectie. Je vraagt aan via het formulier op veiligtatoeerenenpiercen.nl; een GGD-medewerker komt langs en beoordeelt of je werkruimte en werkwijze aan de hygiëne- en veiligheidseisen voldoen. GGD Groningen neemt een aanvraag binnen acht weken in behandeling en neemt binnen één tot twee weken contact op (GGD Groningen).
• Wat het kost. De tarieven zijn landelijk en worden elk jaar op 1 juli geïndexeerd. Per 1 juli 2026: oor- of neusvleugelpiercing 290,91 euro, tatoeëren of PMU zonder sterilisatie ter plaatse 509,06 euro, met sterilisatie 581,79 euro, combinatie van activiteiten 727,25 euro, reiskosten 36,36 euro per kwartier en herinspectie 145,45 euro per uur (GGD West-Brabant, tarieven; GGD Hollands Noorden, tarieven).
• Uitzonderingen. Medische tatoeages in een zorginstelling, hennatatoeages en het prikken van gaatjes in oorlellen zijn vergunningvrij; juweliers moeten wel de hygiënerichtlijn volgen (Ondernemersplein; veiligtatoeerenenpiercen.nl).
• Leeftijd. Onder de 12 jaar geen tatoeage of piercing (oorpiercing uitgezonderd); van 12 tot 16 alleen met toestemming van een ouder of voogd die aanwezig is, en dan geen genitale of tepelpiercings en geen tatoeages op hoofd, hals, polsen of handen (Ondernemersplein).

Wie controleert en wat er misgaat

De GGD geeft de vergunning af aan de hand van de landelijke richtlijnen van het LCHV; de handhaving ligt bij de NVWA (GGD Groningen). De NVWA voerde in 2024 290 onaangekondigde inspecties uit bij tatoeagestudio's en salons voor permanente make-up; 145 daarvan, 50 procent, waren niet akkoord. De meest voorkomende overtreding was "gebruik van een niet-toegelaten desinfectiemiddel of onjuist gebruik van desinfectiemiddelen". De NVWA ontving dat jaar 301 meldingen, waarvan 242 over werken zonder of met een verlopen vergunning; bij herinspectie was 98 procent van de overtredingen opgelost (NVWA, Toezicht op tattooshops 2024). Ook de inkt is gereguleerd: "Tatoeage-inkt moet volgens de wet steriel zijn" en de regels voor kleurstoffen zijn in 2022 en 2023 strenger geworden (NVWA, Tatoeages, piercings en permanente make-up). De volledige aanvraagroute staat in GGD-vergunning voor PMU en microblading.

Welke hygiënerichtlijn geldt, in gewone taal

Er bestaat geen aparte RIVM-hygiënerichtlijn voor schoonheidsspecialisten: het overzicht van het RIVM noemt wel richtlijnen voor tatoeëren en piercen en voor sauna's, maar voor salons zonder PMU geldt de Algemene hygiënerichtlijn, bedoeld voor organisaties zonder eigen richtlijn (RIVM, Hygiënerichtlijnen en -handreikingen). De richtlijnen worden opgesteld door het Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid (LCHV), onderdeel van het RIVM. KVK verwijst voor salons naar diezelfde RIVM-richtlijnen en vat de kern samen in vier regels: "Je werkruimte moet schoon en goed geventileerd zijn", "Instrumenten moet je steriel maken of goed desinfecteren", "Je handen moet je voor en na elke behandeling wassen" en "Bij behandelingen waarbij je de huid doorboort zijn handschoenen verplicht" (KVK, Een eigen schoonheidssalon beginnen, bijgewerkt 9 juni 2026).

De Algemene hygiënerichtlijn, vertaald naar je salon

De Algemene hygiënerichtlijn (gewijzigd 1 augustus 2025) is geschreven voor gebouwen in het algemeen, maar de regels zijn direct toepasbaar op een behandelkamer:

• Handen. Wassen met stromend water en zeep uit een pompje als ze zichtbaar vuil of plakkerig zijn, na toiletbezoek, na contact met lichaamsvloeistoffen en na het uittrekken van handschoenen. Drogen met papieren wegwerpdoekjes; de richtlijn noemt elektrische handdrogers "minder hygiënisch". Hand- en polssieraden af voordat je handschoenen aantrekt.
• Handschoenen. Bij kans op contact met bloed: wegwerphandschoenen met CE-markering volgens norm EN 374, direct na gebruik uit en weggooien, daarna handen wassen.
• Schoonmaken versus desinfecteren. Schoonmaken is "stof en vuil verwijderen"; desinfecteren is "zoveel mogelijk doden van ziekteverwekkers met een speciaal daarvoor bestemd desinfecterend middel". Eerst schoonmaken, dan pas desinfecteren; een vuil oppervlak kun je niet desinfecteren.
• Welk middel. Alleen middelen die zijn toegelaten door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb), herkenbaar aan een vijfcijferig toelatingsnummer gevolgd door een N, of een EU-code op het etiket. Nooit middelen mengen: "Bij mengen met bleekhoudende middelen kunnen giftige gassen ontstaan."
• Wasgoed. Doeken en moppen na gebruik wassen op minimaal 60 graden met een volledig wasprogramma. Voor handdoeken en hoeslakens die op de huid van een klant liggen houden wij dezelfde grens aan.
• Afval en lucht. Afvalbakken minstens één keer per dag legen; minimaal 7 liter verse lucht per seconde per persoon en een ruimte 10 tot 15 minuten luchten als de lucht niet meer fris ruikt.

Steriliseren: wanneer het echt moet

De RIVM-richtlijn voor reiniging, desinfectie en sterilisatie legt het onderscheid vast. Desinfecteren brengt het aantal micro-organismen terug "tot een aanvaardbaar niveau"; steriliseren is een gevalideerd proces dat alle micro-organismen doodt of inactiveert. Sterilisatie is vereist wanneer "de huid- en/of slijmvliesbarrière wordt doorbroken", en oppervlakken en materialen mogen "alleen chemisch gedesinfecteerd worden met middelen die hiervoor zijn toegelaten door het Ctgb". Als oppervlaktedesinfectans noemt de richtlijn ethanol "in de concentratie tussen 70 en 80 procent" (RIVM/LCI, Reiniging, desinfectie en sterilisatie in de openbare gezondheidszorg). Voor een salon betekent dat: pincetten, comedonenlepels en alles wat bij het werk bloed kan raken, reinig en desinfecteer je na elke klant; naalden en alles wat de huid bewust doorboort, is steriel en wegwerp.

PMU en tatoeëren: de strengere richtlijn

Voor PMU, microblading en tatoeëren geldt de Hygiënerichtlijn tatoeëren en piercen van het RIVM (gewijzigd 7 maart 2025). Die is "opgenomen in de warenwet" en bepaalt dat vergunninghouders voor tatoeëren of permanente make-up aan de Europese norm NEN-EN 17169 moeten voldoen, met Nederlandse aanvullingen: het gebruikte huiddesinfectans "moet voorzien zijn van een RVG-nummer" en nazorgproducten moeten een CE-logo of RVG-nummer hebben. Het Warenwetbesluit eist bovendien "zeer goede persoonlijke hygiëne" en beschermende kleding waar de veiligheid dat vraagt (Warenwetbesluit tatoeëren en piercen, artikel 6). GGD regio Utrecht controleert daarnaast of de inkt voldoet aan de REACH-verordening (GGD regio Utrecht).

Wat de branche eraan toevoegt

Brancheorganisatie ANBOS heeft het Protocol Hygiëne, Arbeidsomstandigheden en Milieu: "Aanbevolen richtlijnen voor een goede bedrijfsvoering, hygiëne, arbeidsomstandigheden en milieu", dat volgens ANBOS "een verplicht onderdeel is van het onderwijs" en daarom openbaar te downloaden is (ANBOS, Protocol HAM). Het is geen wet, maar het is wel de maatstaf die opleiders, verzekeraars en collega's hanteren, en het is de makkelijkste manier om de RIVM-regels vertaald te krijgen naar een schoonheidssalon. ANBOS wijst leden verder op de Wkkgz, de Wtza (sinds 1 januari 2022), de Europese verordening voor medische hulpmiddelen (MDR) en de Cosmeticaverordening (ANBOS, Wetgeving).

Checklist per behandeling

Per behandeling verschilt vooral of je de huid doorbreekt: dat bepaalt of desinfecteren volstaat of dat je steriel en met vergunning moet werken. Onderstaande checklist combineert de RIVM-regels hierboven met wat wij in de praktijk bij salons zien; regels met een bron zijn verplicht, de rest is onze aanbeveling.

Eén regel die voor alle rijen geldt: leg het vast. Een schoonmaakschema aan de binnenkant van de kastdeur met datum en paraaf, een lijst van je desinfectiemiddelen met toelatingsnummer en een map met veiligheidsbladen kost een middag werk en is precies wat een GGD-inspecteur, een verzekeraar of een klant met een klacht als eerste vraagt. GGD Amsterdam schrijft: "De GGD voert op uw verzoek audits uit om na te gaan of er in uw bedrijf hygiënisch wordt gewerkt" en biedt trainingen voor personeel (GGD Amsterdam, Hygiëne in sauna's en schoonheidssalons); een vrijwillige audit is de goedkoopste manier om zeker te weten dat je het goed doet. De inrichting die hierbij hoort (wasbak, gladde oppervlakken, UV-kast, afvalbak met deksel) staat in schoonheidssalon inrichten.

Laser, IPL en microneedling: de IGJ kijkt mee

Bied je behandelingen aan met kans op schade door de gebruikte middelen, dan val je onder de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) en houdt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd toezicht, ook als je jezelf een schoonheidssalon noemt. De IGJ noemt als voorbeelden laser- en IPL-behandelingen, microneedling, het weglaseren van tatoeages, cryolipolyse en botox- en fillerbehandelingen. Buiten het toezicht vallen "reinigen van de huid", "aanbrengen van permanente make-up of huidverzorgende crèmes", "verven van wenkbrauwen en/of wimpers" en "epileren/harsen van wenkbrauwen en andere lichaamsdelen", "voor zover de middelen die gebruikt worden niet schadelijk zijn voor de gezondheid" (IGJ, Toezicht op schoonheidssalons).

Val je eronder, dan verwacht de IGJ onder meer een klachtenregeling, een procedure voor het melden van calamiteiten, bevoegd en bekwaam personeel, goede informatie voor cliënten en schone en hygiënische werkruimtes. Injecteren en snijden zijn voorbehouden handelingen uit de Wet BIG: "Een schoonheidsspecialist mag bijvoorbeeld geen botox injecteren" (Rijksoverheid, Mag mijn behandelaar de cosmetische ingreep uitvoeren?). KVK wijst voor laser en IPL op registratie in een kwaliteitsregister zoals HUIDPRO of SKIN (KVK). Wat dat betekent voor opleiding, apparatuur en verzekering staat in laserontharing opleiding en regels en verzekeringen voor je schoonheidssalon.

Wat je op je website vermeldt (vertrouwen)

Zet je hygiënewerkwijze op je website, kort en concreet, want een klant die "permanente make-up" of "acnebehandeling" googelt kiest tussen salons die ze nog nooit van binnen heeft gezien; 95,5 procent van de 46.175 salons en pedicures in Nederland is een eenpitter zonder naam of keurmerk dat ze kent (CBS StatLine, via onze statistiekenpagina). Hygiëne is dan een van de weinige dingen waarop je zichtbaar kunt verschillen. In onze campagnes zien we dat pagina's per behandeling met een blok "zo werken wij" beter converteren dan een losse pagina "hygiëne" die niemand aanklikt.

Wat erop hoort

• Bij PMU en microblading: dat je een GGD-vergunning hebt, voor welk adres en tot wanneer. De NVWA meldt dat vergunde studio's in een openbare database van het RIVM staan; verwijs daarnaar. Werken zonder vergunning was in 2024 het onderwerp van 242 van de 301 meldingen bij de NVWA, dus klanten zoeken hierop.
• Bij elke behandeling: steriele wegwerpnaalden, per klant schone handdoeken, instrumenten gedesinfecteerd met een toegelaten middel. Drie zinnen, geen essay.
• Bij laser, IPL en microneedling: je klachtenregeling en geschilleninstantie (verplicht onder de Wkkgz), je opleiding en register (HUIDPRO, SKIN), en wat een klant vooraf moet weten.
• Cosmetica en producten: welke merken je gebruikt; professionele lijnen vallen onder de Cosmeticaverordening en klanten herkennen ze.
• Reviews die hygiëne noemen: vraag klanten er specifiek naar; "schoon" en "steriel" in een Google-review weegt zwaarder dan je eigen tekst. Hoe je dat aanpakt staat in Google-reviews voor je salon.

Het complete stappenplan van inschrijving tot eerste klanten staat in schoonheidssalon starten; alle gidsen voor dit vak op de hub schoonheidssalon en huidkliniek, wat we specifiek voor salons doen op marketing voor je schoonheidssalon en op de homepage.

Veelgestelde vragen